Zaproszenie do podróży
Przepiękna Kuba jest usytuowana w rejonie Karaibów. Na turystów czeka tam prawdziwy, pod wieloma względami niepowtarzalny raj wczasowy z ponad 4 tys. przyległych wysp, w tym archipelagami o tak niezwykłych nazwach, jak "Ogrody Króla, ze wspaniałymi białymi plażami i zabytkowymi miastami portowymi, a przede wszystkim słynną na cały świat Hawaną oraz pełnym temperamentu Santiago de Cuba. Trzy kubańskie miasta, jedna twierdza, dwa krajobrazy i dwa parki narodowe zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Największe przeżycie stanowi jednak spotkanie z samymi Kubańczykami - utalentowanymi mistrzami sztuki życia.
Kuba stała się głównym celem turystycznym w rejonie Karaibów. Dużo ponad 2 mln gości przybywa tu co roku, mimo że nie otwarto jeszcze dla turystyki wszystkich pięknych plaż. Jako największy kraj karaibski spragnionym słońca i pełnych inicjatywy urlopowiczom oferuje najwspanialsze atrakcje.
Obowiązkowym punktem na trasie jest, oczywiście, Hawana, wciąż jeszcze wspanialsza i bardziej światowa od wszystkich innych metropolii w rejonie Karaibów. Do dwumilionowej stolicy tłumnie napływają dziś turyści z całego świata, zapełniając przede wszystkim odnowioną starówkę, kokietującą wspaniałymi gmachami. Bardziej światowa i okazała niż inne miasta w regionie, po dziesięcioleciach zaniedbania odradza się niczym Feniks z popiołów: znów prawie tak samo kolorowa i tętniąca życiem jak przed rewolucją.
Nie przegap
Hawana: Habana Vieja - w Starej Hawanie znów spotyka się cały świat; La Tropicana - legendarna rewia nadal żyje: pełna temperamentu, nieokiełznana i frywolna; Museo Hemingway - wszystko wygląda w nim tak, jakby papa Hemingway miał za chwilę wrócić do swej ulubionej hacjendy.
Valle de Vińales - olbrzymie wapienne ostańce Mogotes są unikatem w rejonie Karaibów.
Varadero - reprezentacyjny hotel Mansión Xanadú oferuje pole golfowe oraz restaurację z widokiem na morze.
Wysepka Cayo Largo - 25 km białej karaibskiej plaży, hotele, piaszczysta ławica, legwany i endemiczne gatunki ptaków.
Ciénaga de Zapata - w bagnistej puszczy tropikalnej znajduje się krokodyla ferma, wioska Indian, a na zdrożonych turystów czeka hotel na palach.
Santa Clara - odkąd Che Guevarę pochowano w Museo Memorial del Ernesto Che Guevara, miasto odwiedza wielu turystów z całego świata.
Trinidad - wydaje się, że tutaj zegary zatrzymały się w najdawniejszych czasach kolonialnych; ośrodek został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.
Finca Mańacas niedaleko Birán - rodzinna finca Fidela Castro, w której można się zapoznać z latami jego młodości.
Santiago de Cuba - najstarszy dom na Kubie Casa de Velázquez, obecnie muzeum, to klejnot architektury kolonialnej Santiago de Cuba.
La Comandancia de La Plata - kryjówka rebeliantów w rejonie Pico Turquino przypomina o pierwszych latach rewolucji.
Nurkowanie - karaibskie wybrzeża Kuby oferują mnóstwo fantastycznych podwodnych krajobrazów.
Informacje ogólne
Stolicą Kuby jest Hawana. Kuba zajmuje powierzchnić 100 860 km˛. Wedůug ostatniego spisu ludnoúci 66% z ok. 10 mln Kubańczyków stanowiŕ biali mieszkańcy, 12% ludnoúă czarna, 21,9% Metysi, a 0,1% Chińczycy. W porze europejskiego czasu letniego na Kubie wskazówki zegarków należy cofnąć o 6 godzin, zimą o 5 godzin. Kubański hiszpański ma bardzo podobną wymowę i słownictwo jak język Wysp Kanaryjskich. Dominującą religią na Kubie jest katolicyzm (85%), a także tzw. Santería. Niedawno na Kubie rozpowszechniło się wyznanie protestanckie (2%) oraz świadków Jechowy (1,5%).
Waluta: 1 peso kubańskie (CUB) to 100 centavos.
Kiedy jechać + klimat
Sezon turystyczny przypada na okres od grudnia do marca, kiedy na półkuli północnej panuje zima. Jest to zarazem pora sucha. W tym czasie, zwłaszcza w okolicach Bożego Narodzenia i Wielkanocy, plaże i kurorty są stosunkowo zatłoczone, ceny nieco wyższe i trudniej wynająć samochód czy znaleźć wolny pokój. Poza sezonem można dostać zniżki przy wynajmowaniu pokoju i samochodu oraz przy kupowaniu wycieczek. W ośrodkach turystycznych przebywa też wówczas znacznie mniej ludzi. Minusem wyjazdu o tej porze roku jest wyraźnie wyższa temperatura oraz zdarzające się od czasu do czasu ulewne deszcze. Na Kubie występują dwie wyraźnie odrębne pory roku, deszczowa (maj-październik) i sucha (listopad-kwiecień). W porze suchej z reguły codziennie świeci słońce, ale jest stosunkowo niezbyt gorąco (średnio 24-27°C). Zdarzają się duże skoki temperatury, spowodowane zimnymi frontami napływającymi od strony Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza w styczniu i w lutym, kiedy może się zrobić całkiem chłodno. W porze deszczowej jest zasadniczo cieplej, a temperatura nie zmienia się gwałtownie. Najmniej deszczu z reguły pada w sierpniu, w najgorętszym miesiącu roku. Karaiby leżą w strefie huraganów tropikalnych. Tworzą się one co roku od czerwca do października (najczęściej w dwóch ostatnich miesiącach tego okresu).
Geografia
Kuba, uchodząca za jedno z najpiękniejszych miejsc na świecie, to kraj wyspiarski Ameryki Środkowej, położony w basenie Morza Karaibskiego. Swoimi granicami obejmuje największą w archipelagu Wielkich Antyli wyspę, Kubę, oraz szereg mniejszych wysepek i raf koralowych, spośród których pod względem wielkości wyróżnia się Isla de la Juventud. Wyspy tworzą malownicze archipelagi: de los Colorados, de Sabana, de Camagüey, de los Jardines de la Reina oraz de los Canarreos. Linia brzegowa Kuby, licząca 3736 km, jest niezwykle urozmaicona licznymi półwyspami, a największe z nich to Guanahacabibes i Zapata. Z kolei wybrzeża są bagniste, zwłaszcza na zachodzie, gdzie najbardziej znanym rejonem bagiennym jest Ciénaga de Zapata. Kraj rozciąga się ze wschodu na zachód na długości około 1200 km, jego powierzchnia wynosi 110,9 km˛, a wićkszŕ jej czćúă, okoůo 70 %, zajmujŕ niziny. Nie brakuje tu jednak gór. W zachodniej czćúci wyspy ciŕgnie sić niewysoki ůańcuch Cordillera de Guaniguanico skůadajŕcy sić z dwóch odrćbnych pasm. Pierwsze z nich, Sierra de los Organos, słynie z pięknie wykształconych form krasu powierzchniowego, tzw. mogotów, kopiastych pagórów o stromych zboczach. Drugie to Sierra del Rosario z najwyższym szczytem Pan de Guajaibón (699 m n.p.m.). Dalej ku wschodowi ciągną się wzgórza Macizo de Guamuhaya ze szczytem San Juan (1140 m n.p.m.) oraz wierzchołki Sierra Cristal (Pico Cristal, 1143 m n.p.m.). Wreszcie na południowo-wschodnim wybrzeżu leży największy masyw górski Kuby, Sierra Maestra, z najwyższym wzniesieniem Pico Torquino (1974 m n.p.m.).
Najbarwniejsze święta i wydarzenia
koniec lutego - Habanos Festival w Hawanie. Palacze cygar na pewno nie przegapią takiej okazji. Impreza organizowana przez państwową fabrykę cygar Kabanos. W programie m.in. wykłady, zwiedzanie wytwórni, degustacja i kolacja galowa z aukcją rzadkich cygar.
połowa marca - święto tradycyjnych samochodów w Hawanie. Święto zabytkowych krążowników szos, których na Kubie jest zatrzęsienie. W programie są m.in. wykłady, warsztaty i parady. Zapraszani są właściciele podobnych pojazdów z innych krajów, zwykle też odbywa się efektowny rajd z Hawany do innego kolonialnego miasta.
koniec czerwca - Międzynarodowy Festiwal "Boleros de Oro w Hawanie. Można się popłakać ze wzruszenia i zachwytu. W teatrach, klubach i salach koncertowych Hawany rozbrzmiewają słodkie i melancholijne dźwięki bolero. Koncerty odbywają się również w Santiago i w innych dużych miastach.
3-9 lipca - Fiesta del Fuego w Santiago de Cuba. Wykłady, koncerty, parady i uliczne jarmarki poświęcone kulturze afrokaraibskiej, zwykle z udziałem gości z całych Karaibów.
druga połowa lipca - karnawał w Santiago de Cuba. Fantastyczny doroczny karnawał w najbardziej afrykańskim mieście na Kubie. Uliczna zabawa i koncerty, do tego mnóstwo przebierańców.
3-15 sierpnia - karnawał w Hawanie. Nie tak kolorowy i urzekający jak w Santiago, ale też bardzo wesoły. Zabawa na ulicach, koncerty na wolnym powietrzu i niekiedy parady.
trzeci tydzień sierpnia - karnawał w Matanzas. Kto chciałby się dobrze zabawić, powinien zajrzeć do Matanzas Tutejszy karnawał jest skromniejszy niż w Hawanie i Santiago, ale i tak robi wrażenie. Miasto ma silne korzenie afrokubańskie, co wówczas widać najbardziej - po strojach, kuchni i muzyce.
połowa października - Międzynarodowy Festiwal "Matamoros Son w Santiago de Cuba. Ulice i teatry Santiago wypełnia łagodna muzyka son. Impreza organizowana przez aktualnego mistrza gatunku Adalberta Alvareza, będąca świetną okazją, by przez tydzień dosłownie zatracić się w cudownej muzyce.
koniec grudnia - Las Parrandas w Remediom. Oryginalny karnawał z nocnymi paradami, zabawami przebierańców i mnóstwem fajerwerków. Kulminacyjny moment następuje 24 grudnia, ale i wcześniej sporo się dzieje, również w sąsiednich miejscowościach.
Podróż tam
Z Polski nie ma bezpośrednich połączeń z Kubą. Lecąc z Warszawy do Hawany, najlepiej skorzystać z oferty Air France - trzeba się przesiąść w Paryżu, a lot trwa 16 godz. 30 min. Bilet rezerwowany z odpowiednim wyprzedzeniem kosztuje ok. 4 tys. zł.Inne możliwości lotów oferują linie Air Canada z przesiadką w Paryżu lub w Moskwie, LOT i KLM z przesiadką w Amsterdamie. Ponadto ciekawe oferty proponują też Czech Airlines (przesiadka w Paryżu), Aeroflot (przesiadka w Moskwie), SWISS (przesiadka w Paryżu). Z Pragi, Budapesztu, Rzymu oraz z Paryża loty do Hawany oferują linie Air Europa.Ceny biletów lotniczych są bardzo różne, zależnie od pory roku, popytu i innych uwarunkowań. Konkurencja panuje spora, dlatego zawsze warto się najpierw trochę rozejrzeć i porównać oferty.Głównym przewoźnikiem obsługującym trasę na Kubę są państwowe linie lotnicze Cubana, których samoloty latają do kilku miast w Europie.
Na granicy
Wszyscy turyści udający się na Kubę muszą mieć ważny paszport (3 miesiące, licząc od planowanej daty wyjazdu z kraju), bilet powrotny, 100 CUC$ (lub równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej) na każdy dzień planowanego pobytu oraz wizę lub tzw. kartę turysty (Tarjeta de Turista). Wizę turystyczną wyrabia się w konsulacie kubańskim w Warszawie. Karty turysty (indywidualne lub grupowe) można kupić w konsulacie kubańskim lub w niektórych biurach podróży - kosztują 17 €.
Koszty
Na Kubie funkcjonują dwie waluty: kubańskie peso (CUP lub MN) oraz peso convertible (CUC), kubańskie dewizy. Ta waluta (za granicą zupełnie bezwartościowa) w 2004 r. zastąpiła dolar amerykański jako dewizowy środek płatniczy. Od tego czasu nie ma sensu zabierać na Kubę dolarów USA - wprawdzie można je wymieniać w kantorach i bankach na CUC, jednak pobierana jest przy tym dziesięcioprocentowa prowizja. Od wprowadzenia CUC prawie we wszystkich regionach turystycznych akceptowane jest euro. Najlepiej wyruszyć w podróż z zapasem gotówki w euro lub z czekami podróżnymi jakiegoś banku europejskiego, gdyż w tym wypadku pobierana jest jedynie 3-procentowa prowizja. Uwaga: po utracie karty Eurocard/MasterCard nie zostanie wysłany na Kubę duplikat. Kart czekowych (EC/Maestro) nigdzie na Kubie się nie przyjmuje.W 2007 r. 1 CUC było warte 24 kubańskich pesos. Waluty krajowej można używać, płacąc np. za przejazdy autobusowe, kupując produkty rolne na targu lub w barach szybkiej obsługi. Przy ulicznym stoisku bułka z serem i szynką kosztuje 5-10 pesos (0,21-0,42 CUC, 0,18-0,36 euro). W państwowym, ale dewizowym barze przekąskowym Rápido płaci się za nią prawie cztery razy więcej.
Zdrowie
Mimo kłopotów gospodarczych i braków w zaopatrzeniu kubański system opieki zdrowotnej należy do najlepszych w Ameryce Łacińskiej. Dużą uwagę zwraca się na profilaktykę, a pospolite choroby tropikalne, takie jak cholera, malaria czy gorączka dengi zdarzają się rzadko albo zupełnie zostały wyeliminowane. Przed wyjazdem na wyspę niepotrzebne są jakiekolwiek dodatkowe szczepienia, chyba że przyjeżdża się z regionu występowania cholery bądź żółtej febry - wówczas kubańskie władze wymagają okazania świadectwa szczepienia. Na Kubie działa rozbudowana sieć szpitali i przychodni. W razie nagłego wypadku nie ma problemu ze znalezieniem kompetentnej opieki lekarskiej. System jest całkowicie bezpłatny dla Kubańczyków, od cudzoziemców pobiera się opłaty. Stanowią one w istocie spore źródło dochodów kraju, ale jak na zachodnie standardy i tak są stosunkowo nieduże.
Ważne adresy
Ambasada RP w Hawanie, Calle G No. 452, Esquina 19, Vedado, Ciudad de La Habana, C.P. 10 400, Cuba, Apartado Postal 6650; tel..7/8332439, 7/8332440, komórkowy tel..7/885-3019, fax 7/8332442, havpolemb@ct.futuro.pl, www.hawana.polemb.net; pn.-pt. 10.00-15.00.
Opis na podstawie przewodnika Kuba.
Przewodnik Marco Polo.